Wat is ijzel?
IJzel is regen die bevriest zodra hij de grond bereikt. Een kleine hoeveelheid kan al zorgen voor gladheid, en de ijslaag is een helder laagje dat soms moeilijk te zien is.
Hoe ontstaat het?
Volgens het KNMI ontstaat ijzel meestal aan het eind van een periode met vorst. Op honderden meters hoogte stroomt dan zachtere lucht binnen, terwijl het aan de grond nog vriest. De regen koelt in de lagere, koude lucht af tot onder het vriespunt. Zodra de druppels de grond of een voorwerp raken, bevriezen ze direct tot een ijslaagje.
De koudere lucht is zwaarder dan de zachtere lucht erboven, en blijft daardoor het langst aan de grond hangen. Daarom vriest het onderaan nog als het hogerop al dooit.
Ijsregen is iets anders
Bevriest de regen al eerder, in de lucht, dan heet het ijsregen. Die kan ook vastvriezen, of als kleine ronde knikkertjes op de grond vallen en wegrollen.
Waarom het lastig te verwachten is
Bij een temperatuur dicht bij het vriespunt kan het regenen, sneeuwen of ijsregenen. Door een kleine verandering in temperatuur verandert regen in ijsregen of sneeuw. Daarom is dit soort neerslag volgens het KNMI niet eenvoudig precies te verwachten.
Code geel, oranje of rood
De verwachte impact bepaalt welke code het KNMI afgeeft:
- Code geel bij plaatselijke gladheid door opvriezing, aanvriezing of bevriezing van natte weggedeelten, hagel, sneeuwresten of plaatselijke ijzel. Advies: rijd langzamer en houd meer afstand.
- Code oranje bij gladheid op uitgebreide schaal door ijzel of bevriezing. Advies: stel je reis uit als het kan.
- Code rood is het weeralarm. Advies van het KNMI: blijf binnen en ga niet op reis, want de kans is groot dat je onderweg vast komt te zitten.
Een voorbeeld: 3 en 4 februari 2026
Op 3 februari 2026 gaf het KNMI code oranje voor gladheid door ijzel in Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Holland, Flevoland en de Waddeneilanden. Op basis van monitoring en op verzoek van het Verkeerscentrum Nederland en de Veiligheidsregio Noord-Nederland ging het KNMI om 04:20 uur in Drenthe, Groningen en Friesland over op code rood, van kracht tot woensdagochtend 10:00 uur.
Ook kou zelf kan gevaarlijk zijn
Het KNMI kan ook waarschuwen voor kou. Bij een gevoelstemperatuur van -15 graden of lager kan een waarschuwing worden afgegeven.
Op elke plaatspagina van Dagweer staat de code van het KNMI voor jouw provincie, zodra die geldt.