De schaal op een rij
De windkracht volgens Beaufort wordt bepaald uit de gemiddelde windsnelheid over 10 minuten. Het KNMI geeft bij elke kracht ook de uitwerking boven land en bij mensen:
| Kracht | Benaming | Snelheid (km/u) | Wat merk je? |
|---|---|---|---|
| 0 | stil | 0 tot 1 | rook stijgt recht of bijna recht omhoog |
| 1 | zwak | 1 tot 5 | windrichting goed af te leiden uit rookpluimen |
| 2 | zwak | 6 tot 11 | wind merkbaar in gezicht |
| 3 | matig | 12 tot 19 | stof waait op |
| 4 | matig | 20 tot 28 | haar in de war, kleding flappert |
| 5 | vrij krachtig | 29 tot 38 | opwaaiend stof hinderlijk voor de ogen, vuilcontainers waaien om |
| 6 | krachtig | 39 tot 49 | paraplu's met moeite vast te houden |
| 7 | hard | 50 tot 61 | lastig tegen de wind in te lopen of fietsen |
| 8 | stormachtig | 62 tot 74 | voortbewegen zeer moeilijk |
| 9 | storm | 75 tot 88 | schoorsteenkappen en dakpannen waaien weg, kinderen waaien om |
| 10 | zware storm | 89 tot 102 | grote schade aan gebouwen, volwassenen waaien om |
| 11 | zeer zware storm | 103 tot 117 | enorme schade aan bossen |
| 12 | orkaan | meer dan 117 | verwoestingen |
Windkracht 7 is dus 50 tot 61 kilometer per uur: genoeg om het fietsen tegen de wind lastig te maken.
Wanneer is het storm?
Voor de dagelijkse windkracht telt het gemiddelde over 10 minuten. Voor het woord "storm" kijkt het KNMI naar het gemiddelde over 1 uur. Van storm spreekt het KNMI als de gemiddelde windsnelheid minstens een uur gelijk is aan windkracht 9. Klimatologen spreken van een zware storm als ergens boven land het uurgemiddelde windkracht 10 haalt.
Let op het verschil met windstoten. De waarschuwingen van het KNMI gelden voor windstoten: code geel vanaf 75 kilometer per uur, code oranje vanaf 100 kilometer per uur (aan de kust in het winterhalfjaar vanaf 90 en 120). Een windstoot is een korte piek, de windkracht een gemiddelde over 10 minuten.
Waar komt de schaal vandaan?
De Ierse schout-bij-nacht Francis Beaufort (1774 tot 1857) bedacht de schaal in 1805. Hij baseerde de windkracht op de hoeveelheid zeil die een groot schip kon voeren bij een zwakke bries, storm of orkaan. Tot rond 1840 hanteerden zeelieden hun eigen aanduidingen. Internationaal werd de schaal pas in 1873 aanvaard, en Beaufort heeft dat zelf niet meer meegemaakt. Later werden beschrijvingen toegevoegd van wat de wind boven land doet.
Ook voor vogels
Er bestaan ook biologische windschalen. Bij windkracht 9 wagen alleen zwaluwen en eenden zich nog in de lucht en blijven insecten aan de grond. Vanaf windkracht 10 blijven alle vogels aan de grond.
Hoe wordt wind gemeten?
Met een anemometer op een mast, in open terrein en op 10 meter hoogte. Het draaiende molentje met halve bollen werd in 1846 geïntroduceerd door de Ierse astronoom Thomas Romney Robinson. De scheepvaart rekent in knopen: een knoop is 0,5144 meter per seconde.
Op elke plaatspagina van Dagweer zie je de actuele windkracht en de richting van de wind.